-
Sadrazamv4
ig:sadrazam_v4 tg: Sadrazam.spy
Bölüm 2: ICS Bileşenleri
Bir önceki bölümde ICS’lerin ne kadar kritik ve önemli bir şey olduğundan bahsettik. Ve açıklamaya gerek olmamakla birlikte bu sistemler tabii ki de sihirle çalışmıyor. Arkada her birinin görevi milimetrik olarak belirlenmiş birçok donanım ve bileşenler bulunur. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
PLC (Programmable Logic Controller)
PLC’ler, fabrika ortamlarındaki en fedakar işçidir diyebiliriz bir benzetme ile. Fabrika ortamlarındaki yüksek miktarda etrafa saçılan tozlara, aşırı sıcağa veya aşırı soğuklara gibi kötü fiziksel durumlara karşı dayanıklı olarak tasarlanmışlardır. İçinde gerçek zamanlı birer İşletim sistemi barındıran mikrobilgisayarlardır.
Görevlerine gelecek olursak ise sahadaki sensörlerden yani sıcaklık, basınç gibi sensörlerden veri alır; içine yüklenen mantıksal koda bakar ve buna göre aktüatörlere emirler gönderir ve ayarlamalarını gerçekleştirir.
Mesela örnek verelim; eğer tanktaki su seviyesi %80’in üzerine çıkarsa(Bu giriş verisi), su giriş vanasını kapat(Bu da çıkış emri). Ve bunu milyarlarca kez hatasız şekilde gerçekleştirir.
Ancak PLC’lerin en büyük sorunu, çok eski olmaları sebebi ile üzerlerinde hiçbir kimlik doğrulama mekanizmalarının bulunmamasıdır. Yani PLC’ye ağ üzerinden ulaşan herkes bir kod çalıştırabilir veya PLC’nin ayarlarıyla oynayabilir. Stuxnet’te zaten olan şey de tam olarak buydu; PLC üzerinden santrifüjlerin çalışma hızıyla oynadılar.
RTU (Remote Terminal Unit)
Aslında RTU, işlev olarak PLC ile çok benzerdir ancak daha çok odak noktası coğrafi olarak uzak mesafelerdir. Yani bir fabrikanın içerisinden bahsetmiyorum; dağ başındaki bir baz istasyonu, veya çölde uzanan boru hattı gibi.
Görevi ise şudur; uzaktaki sahadan verileri toplar(Pille veya güneş enerjisi ile çalışabilirler), ve bu verileri telsiz, radyo frekansları, hücresel ağ veya uydu üzerinden kilometrelerce ötedeki ana merkeze ulaştırırlar.
Siber güvenli açısından bakarsak ise RTU’lar, doğası gereği uzak ve ıssız yerlerde fiziksel olarak savunmasızdır. Bir Hacker dağ başındaki RTU kutusunu açarak doğrudan sisteme sızabilir. Ayrıca kablosuz haberleşme kullandıkları için de sinyal karıştırma ve Ortadaki adam(MıtM) saldırılarına çok müsaitlerdir.
DCS (Distributed Control System)
PLC küçük bir makineyi veya tek bir bandı yönetirken, devasa bir petrol rafinesini veya bir nükleer santrali sadece PLC’ler ile yönetemezsiniz. Burada da işte devreye DCS’ler giriyor. Yani Dağıtılmış Kontrol Sistemleri.
DCS’yi tek bir cihaz olarak düşünmeyin; DCS, binlerce kontrol döngüsünün birbirine bağlı olduğu bütünsel bir mimaridir. Fabrika içerisinde yüzlerce, hatta belki duruma göre binlerce PLC bulunur ama hepsi merkez bir beyne, yani DCS’ye bağlıdır ve entegre çalışır. Yani örnek vermem gerekirse bir fabrikada A cihazında bir sorun oluşursa, B ve C cihazları da duruma göre DCS tarafından senkronize edilir.
SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition)
Öncelikle çok karıştırılan bir şeyi netleştirelim; SCADA bir cihaz değil; geniş coğrafi alanlara yayılmış sistemleri izlemek ve yönetmek için kullanılan bir yazılım ve sistem mimarisidir.
Mesela örnek verirsek İstanbul’un tüm metro hattını tek bir ekrandan insanlar tarafından izlenmesini sağlayan sistemler, veya Türkiye’deki tüm elektrik şebekelerinin tek bir odadan izlenmesini sağlayan bir ekran. Bunların hepsi SCADA sistemleridir.
Görevine gelirsek ise sahadaki PLC ve RTU’lardan gelen verileri toplar ilk olarak. Bunları ekranda görselleştirir ve operatörün uzaktan emir vermesini sağlar. Mesela şu şehrin elektriğini kes ya da şu şehrin suyunu kes gibi.
HMI (Human-Machine Interface)
HMI (İnsan-Makine Arayüzü), genellikle fabrikalarda makinelerin hemen yanına monte edilmiş olan dokunmatik paneller ve bilgisayar ekranlarıdır.
Görevi ise sahadaki işçilerin veya mühendislerin, o an makinede neler döndüğünü görmesini sağlamaktır bu HMI’ların. Mesela bir su tankı içerisindeki doluluk grafiği veya bir kazanın sıcaklığı örnek verilebilir.
Siber güvenlik açısından bakarsak ise HMI’lar genellikle eski Windows sürümleri veya zafiyet barındıran gömülü Linux’lar çalıştırır. Bir Hacker eğer HMI ekranını ele geçirirse, operatöre her şeyi normalmiş gibi gösterip arkadan yapacağını yapar. Aynısını Stuxnet’te de görmüştük zaten.
Historian
Endüstriyel sistemler saniyede binlerce veri üretir. Basınç kaçtı, vana ne zaman açıldı veya saat 16.00 da kazanın sıcaklığı ne idi gibi. Ve bu verilerin hiç kaybolmadan yıllarca saklanması gerekir. İşte bu işi yapan özel, yüksek performanslı zaman serisi veritabanlarına historian adı verilir.
Görevi ise sistemin geçmişe dönük tüm verilerini kaydetmektir. Mühendisler geriye dönük analiz yapmak, verimliliği ölçmek veya bir kaza olduğunda neden olduğunu çözmek için Historian’a bakarlar.
Siber güvenlik açısından ise Historian, OT dünyasından veri aldığı gibi, raporlamak üzere IT çalışan ve yöneticilerine de veriler sunar. Yani IT ve OT dünyası arasında bir köprüdür de diyebiliriz. Bu yüzden de hackerlar için OT dünyasına sızmak için çok iyi bir pivot noktasıdır.
Engineering Workstation
Geldik şimdi bir savunmacının en çok bakması gereken yere. Yani Mühendislik Bilgisayarına.
Sahadaki PLC’lerin içerisine o mantıksal kodları yazan, güncelleyen veya cihazların konfügrasyonunu değiştiren değiştiren yazılımların olduğu kurulu olduğu bilgisayardır. Siber güvenlik perspektifinden bakacak olursak ise bir benzetme ile işte burası krallığın anahtarlarıdır diyebiliriz. Eğer bir saldırgan ola ki mühendislik bilgisayarına sızmayı başarırsa, sahadaki tüm PLC’lere doğrudan erişim kazanır. Cihazların içerisindeki o orijinal yazılımları silip, kendi zararlı kodunu(malware) enjekte edebilir. Bu bilgisayara sahip olan, fabrika içerisindeki neredeyse her şeye sahiptir desek yanlış söylemiş olmayız.
Bir önceki bölümde ICS’lerin ne kadar kritik ve önemli bir şey olduğundan bahsettik. Ve açıklamaya gerek olmamakla birlikte bu sistemler tabii ki de sihirle çalışmıyor. Arkada her birinin görevi milimetrik olarak belirlenmiş birçok donanım ve bileşenler bulunur. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
PLC (Programmable Logic Controller)
PLC’ler, fabrika ortamlarındaki en fedakar işçidir diyebiliriz bir benzetme ile. Fabrika ortamlarındaki yüksek miktarda etrafa saçılan tozlara, aşırı sıcağa veya aşırı soğuklara gibi kötü fiziksel durumlara karşı dayanıklı olarak tasarlanmışlardır. İçinde gerçek zamanlı birer İşletim sistemi barındıran mikrobilgisayarlardır.
Görevlerine gelecek olursak ise sahadaki sensörlerden yani sıcaklık, basınç gibi sensörlerden veri alır; içine yüklenen mantıksal koda bakar ve buna göre aktüatörlere emirler gönderir ve ayarlamalarını gerçekleştirir.
Mesela örnek verelim; eğer tanktaki su seviyesi %80’in üzerine çıkarsa(Bu giriş verisi), su giriş vanasını kapat(Bu da çıkış emri). Ve bunu milyarlarca kez hatasız şekilde gerçekleştirir.
Ancak PLC’lerin en büyük sorunu, çok eski olmaları sebebi ile üzerlerinde hiçbir kimlik doğrulama mekanizmalarının bulunmamasıdır. Yani PLC’ye ağ üzerinden ulaşan herkes bir kod çalıştırabilir veya PLC’nin ayarlarıyla oynayabilir. Stuxnet’te zaten olan şey de tam olarak buydu; PLC üzerinden santrifüjlerin çalışma hızıyla oynadılar.
RTU (Remote Terminal Unit)
Aslında RTU, işlev olarak PLC ile çok benzerdir ancak daha çok odak noktası coğrafi olarak uzak mesafelerdir. Yani bir fabrikanın içerisinden bahsetmiyorum; dağ başındaki bir baz istasyonu, veya çölde uzanan boru hattı gibi.
Görevi ise şudur; uzaktaki sahadan verileri toplar(Pille veya güneş enerjisi ile çalışabilirler), ve bu verileri telsiz, radyo frekansları, hücresel ağ veya uydu üzerinden kilometrelerce ötedeki ana merkeze ulaştırırlar.
Siber güvenli açısından bakarsak ise RTU’lar, doğası gereği uzak ve ıssız yerlerde fiziksel olarak savunmasızdır. Bir Hacker dağ başındaki RTU kutusunu açarak doğrudan sisteme sızabilir. Ayrıca kablosuz haberleşme kullandıkları için de sinyal karıştırma ve Ortadaki adam(MıtM) saldırılarına çok müsaitlerdir.
DCS (Distributed Control System)
PLC küçük bir makineyi veya tek bir bandı yönetirken, devasa bir petrol rafinesini veya bir nükleer santrali sadece PLC’ler ile yönetemezsiniz. Burada da işte devreye DCS’ler giriyor. Yani Dağıtılmış Kontrol Sistemleri.
DCS’yi tek bir cihaz olarak düşünmeyin; DCS, binlerce kontrol döngüsünün birbirine bağlı olduğu bütünsel bir mimaridir. Fabrika içerisinde yüzlerce, hatta belki duruma göre binlerce PLC bulunur ama hepsi merkez bir beyne, yani DCS’ye bağlıdır ve entegre çalışır. Yani örnek vermem gerekirse bir fabrikada A cihazında bir sorun oluşursa, B ve C cihazları da duruma göre DCS tarafından senkronize edilir.
SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition)
Öncelikle çok karıştırılan bir şeyi netleştirelim; SCADA bir cihaz değil; geniş coğrafi alanlara yayılmış sistemleri izlemek ve yönetmek için kullanılan bir yazılım ve sistem mimarisidir.
Mesela örnek verirsek İstanbul’un tüm metro hattını tek bir ekrandan insanlar tarafından izlenmesini sağlayan sistemler, veya Türkiye’deki tüm elektrik şebekelerinin tek bir odadan izlenmesini sağlayan bir ekran. Bunların hepsi SCADA sistemleridir.
Görevine gelirsek ise sahadaki PLC ve RTU’lardan gelen verileri toplar ilk olarak. Bunları ekranda görselleştirir ve operatörün uzaktan emir vermesini sağlar. Mesela şu şehrin elektriğini kes ya da şu şehrin suyunu kes gibi.
HMI (Human-Machine Interface)
HMI (İnsan-Makine Arayüzü), genellikle fabrikalarda makinelerin hemen yanına monte edilmiş olan dokunmatik paneller ve bilgisayar ekranlarıdır.
Görevi ise sahadaki işçilerin veya mühendislerin, o an makinede neler döndüğünü görmesini sağlamaktır bu HMI’ların. Mesela bir su tankı içerisindeki doluluk grafiği veya bir kazanın sıcaklığı örnek verilebilir.
Siber güvenlik açısından bakarsak ise HMI’lar genellikle eski Windows sürümleri veya zafiyet barındıran gömülü Linux’lar çalıştırır. Bir Hacker eğer HMI ekranını ele geçirirse, operatöre her şeyi normalmiş gibi gösterip arkadan yapacağını yapar. Aynısını Stuxnet’te de görmüştük zaten.
Historian
Endüstriyel sistemler saniyede binlerce veri üretir. Basınç kaçtı, vana ne zaman açıldı veya saat 16.00 da kazanın sıcaklığı ne idi gibi. Ve bu verilerin hiç kaybolmadan yıllarca saklanması gerekir. İşte bu işi yapan özel, yüksek performanslı zaman serisi veritabanlarına historian adı verilir.
Görevi ise sistemin geçmişe dönük tüm verilerini kaydetmektir. Mühendisler geriye dönük analiz yapmak, verimliliği ölçmek veya bir kaza olduğunda neden olduğunu çözmek için Historian’a bakarlar.
Siber güvenlik açısından ise Historian, OT dünyasından veri aldığı gibi, raporlamak üzere IT çalışan ve yöneticilerine de veriler sunar. Yani IT ve OT dünyası arasında bir köprüdür de diyebiliriz. Bu yüzden de hackerlar için OT dünyasına sızmak için çok iyi bir pivot noktasıdır.
Engineering Workstation
Geldik şimdi bir savunmacının en çok bakması gereken yere. Yani Mühendislik Bilgisayarına.
Sahadaki PLC’lerin içerisine o mantıksal kodları yazan, güncelleyen veya cihazların konfügrasyonunu değiştiren değiştiren yazılımların olduğu kurulu olduğu bilgisayardır. Siber güvenlik perspektifinden bakacak olursak ise bir benzetme ile işte burası krallığın anahtarlarıdır diyebiliriz. Eğer bir saldırgan ola ki mühendislik bilgisayarına sızmayı başarırsa, sahadaki tüm PLC’lere doğrudan erişim kazanır. Cihazların içerisindeki o orijinal yazılımları silip, kendi zararlı kodunu(malware) enjekte edebilir. Bu bilgisayara sahip olan, fabrika içerisindeki neredeyse her şeye sahiptir desek yanlış söylemiş olmayız.
