Yazılım Mühendisliği Kılavuzu | A-Z'ye Orta-İleri Seviye (Proje Bazlı)

[Zağanos]

Yazılım Mühendisliği Proje Bazlı Gelişim Yöntemleri​

Sürüm: 1.0 | Yazar: Prodigyzenci | Kategori: Yazılım Mühendisliği

Bir eğitim projesi üzerine yaptığım kapsamlı çalışmaların bir kısmını THT ailemiz içinde paylaşmak istedim.

---

GİRİŞ​

Bu kılavuz, yazılım projelerini 7 aşamada yönetmeniz için tasarlanmıştır. Her faz, projenizin belirli bir evresine odaklanır ve size rehberlik eder. Aşamaları tamamladıkça ilerleme durumunuzu takip edebilirsiniz.

---

FAZ 0: FİKİR VE STRATEJİ (VIOLET)​

Özet:
Bu başlangıç fazı, projenin temelini atar. Teknik detaylardan önce "Neden?" ve "Kimin için?" sorularına odaklanılır. Fikrin geçerliliği, hedef kitlenin ihtiyaçları ve projenin iş değeri bu aşamada netleştirilir.


Ana Görev:
✅ Problem ve Değer Önerisi

• Projenin "neden" var olduğunu ve "nasıl bir değer" üreteceğini tanımlama

Önemli Sorular:

• "Bu projenin çözmesi gereken temel problem nedir?"
• "Kime fayda sağlayacak ve ne kadar değer üretecek?"

---

FAZ 1: MİMARİ VE TASARIM (MAVI)​

Özet:
Planlama fazı, projenin "Nasıl?" sorusuna cevap verir. Burada projenin teknik iskeleti (mimari), kullanıcı arayüzü (UI/UX), veri yapısı ve API'leri tasarlanır.


Ana Görevler:
✅ Mimari Tasarım & Teknoloji Seçimi
✅ Veri Modelleme ve API Tasarımı


Araç Çantası:

• Stratejik Tasarım (DDD): Ubiquitous Language, Bounded Context
• Mimari Kalıplar: Monolith, Microservices, Serverless
• Mimari Görselleştirme: C4 Model, UML Diyagramları
• Sorumlu Mühendislik: Accessibility, Data Privacy
• API Tasarım İlkeleri: Idempotency, Versioning

Kritik Sorular:

• Seçtiğim mimari, takımımın yetenekleriyle uyumlu mu?
• Bu mimarinin 5 yıl sonraki bakım maliyeti ne olur?

---

FAZ 2: GELİŞTİRME (YEŞİL)​

Özet:
Bu faz, planların ve tasarımların koda dönüştüğü yerdir. Yazılım prensipleri (SOLID, DRY) ve tasarım kalıpları kullanılarak temiz, sürdürülebilir kod yazmaya odaklanılır.


Ana Görev:
✅ Özellik Geliştirme


Araç Çantası:

• Yazılım Prensipleri: DRY, SOLID, KISS, YAGNI
• Tasarım Kalıpları: Yaratıcı, Yapısal, Davranışsal
• Kod İşbirliği: Git Flow, Code Review

---

FAZ 3: KALİTE VE DAYANIKLILIK (SARı)​

Özet:
Yazılan kodun beklendiği gibi çalıştığından emin olmakla ilgilidir. Otomatik testler, güvenlik taramaları ve performans analizleri ile uygulamanın kalitesi güvence altına alınır.


Ana Görev:
✅ Otomatik Testlerin Yazılması


Araç Çantası:

• Yazılım Testleri: Test Piramidi, TDD/BDD, Mutation Testing
• Güvenlik (DevSecOps): OWASP Top 10, Dependency Scanning
• Dayanıklılık & Performans: Load Testing, Chaos Engineering

Yaygın Hatalar:

• Flaky Tests (güvenilir olmayan testler)
• Testing Ice Cream Cone (yanlış test pyramid)

---

FAZ 4: OTOMASYON VE OPERASYON (MOR)​

Özet:
Yazılımı güvenilir ve tekrarlanabilir bir şekilde kullanıcıya ulaştırmaya odaklanır. CI/CD pipeline'ları ile test, derleme ve dağıtım süreçleri otomatikleştirilir.


Ana Görev:
✅ CI/CD Pipeline Kurulumu


Araç Çantası:

• Altyapı: IaC, Containerization (Docker), Orchestration (Kubernetes)
• Sürüme Çıkma Stratejileri: Feature Flags, Canary Release
• Site Reliability (SRE): SLI, SLO, Error Budgets

Kritik Sorular:

• Tanımladığım SLO, kullanıcı memnuniyetini yansıtıyor mu?
• Hata bütçemiz dolduğunda yeni özellik geliştirmeyi durduracak mıyız?

---

FAZ 5: DEĞER YARATMA VE BÜYÜME (KIRMIZI)​

Özet:
Proje canlıya çıktıktan sonra asıl iş başlar. Bu faz, kullanıcı davranışlarını, sistem performansını ve maliyetleri sürekli izlemeyi içerir.


Ana Görev:
✅ İzleme, Ölçme ve Geri Bildirim


Araç Çantası:

• Gözlemlenebilirlik: Logs, Metrics, Traces
• Ürün Odaklı Geliştirme: A/B Testing, User Analytics
• Maliyet Yönetimi (FinOps): Resource Tagging, Cost Optimization

---

FAZ 6: FELSEFE VE SÜREKLİ GELİŞİM (TURKUVAZ)​

Özet:
Teknik konuların ötesine geçerek kültürel ve bireysel gelişime odaklanır. Mükemmel yazılım, sürekli öğrenen takımlarla inşa edilir.


Ana Görev:
✅ Bakım ve İyileştirme


Araç Çantası:

• Takım Kültürü: Psychological Safety, Blameless Postmortems
• Teknik Mükemmellik: You Build It You Run It, Technical Debt Management
• Bireysel Gelişim: Mentorship, Continuous Learning

---

ANAHTAR ÖZET​

• 7 aşamalı süreç: Fikir → Mimari → Geliştirme → Kalite → Operasyon → Değer → Sürekli Gelişim
• Her fazda: Görevler, araç çantası, kritik sorular, yaygın hatalar
• İlerleme takibi: Görevleri tamamladıkça ilerlemenizi takip edin
• Özelleştirme: Her fazda kendi notlarınızı ekleyebilirsiniz

---

KULLANIM İPUÇLARI​

1. Faz 0'dan başlayın - "Neden?" sorusuna cevap vermeden teknik detaylara girmeyin
2. Her fazı tamamlayın - Aşamaları atlamayın, her biri temel oluşturur
3. Not tutun - Her fazda kendi deneyimlerinizi kaydedin
4. Yaygın hatalardan kaçının - Her fazda listelenen hataları dikkate alın
5. Sürekli tekrar edin - Her döngüde daha iyi olun